SENNERDESİN FORUM
Would you like to react to this message? Create an account in a few clicks or log in to continue.

SENNERDESİN FORUM

Site Kurucusu : MURAT VURAL
 
AnasayfaAramaKayıt OlGiriş yap

 

 ORHAN VELİ ve YAHYA KEMAL

Aşağa gitmek 
YazarMesaj
admin
Admin
Admin
admin


Erkek
Mesaj Sayısı : 1279
Yaş : 44
Nerden : TÜRKİYE
Kayıt tarihi : 01/10/08

ORHAN VELİ ve YAHYA KEMAL Empty
MesajKonu: ORHAN VELİ ve YAHYA KEMAL   ORHAN VELİ ve YAHYA KEMAL Icon_minitimeCuma Şub. 06 2009, 22:30

Hayatı:

Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914'te İstanbul Beykoz'da doğdu. Cumhurbaşkanlığı Armoni Orkestrası şeflerinden klarnetçi Veli Kanık'ın büyük oğlu, Adnan Veli'nin ise ağabeyidir. Orhan Veli'nin çocukluk yılları Cihangir, Beykoz, Beşiktaş gibi semtlerde geçmiştir. Tahsil hayatından söz etmek gerekirse, Orhan Veli, 1925 yılına kadar yani dördüncü sınıfa kadar Galatasaray Lisesi'nde yatılı olarak eğitim görmüştür. Beşinci sınıfı ise Ankara Gazi İlkokulu'nda okumuştur. İlkokuldan sonra eğitimine Ankara Erkek Lisesi'nde devam eder ve 1932 yılında Ankara Gazi Lisesi'nden mezun olur. Lise hayatının bitimiyle Ankara'dan ayrılan Orhan Veli, İstanbul'da Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'ne girer. Üniversite yıllarında sosyal bir genç olan Orhan Veli, fakültede öğrenci grubu başkanlığına seçilir. Felsefe bölümü öğrenciliğinin yanında, bir yandan da Galatasaray Lisesi'nde öğretmen yardımcılığı yapmaktadır. Üç yıl felsefe eğitimi aldıktan sonra, henüz fakülteyi bitirmeden Ankara'ya döner ve 1936'da PTT Genel Müdürlüğü'ndeki memurluk görevine başlar.

Oldukça duygusal, bir o kadar da mizahi bir kişiliğe sahip olan Orhan Veli öğrenim hayatı boyunca pek çok kez aşık olmuştur. Belki de yaşadığı bu aşklar, onun daha ilkokul yıllarında edebiyata ve şiire ilgi duymasına neden olmuştur. İlkokul öğretmeni Sedat Bey, onun edebiyata olan ilgisini fark etmiş ve ona yol gösteren kişi olmuştur. O yıllarda bir hikayesi "Çocuk Dünyası" adlı dergide basılır. Orhan Veli, ortaokul yıllarında Oktay Rıfat ve Melih Cevdet ile tanışır. Çocukluk yılarında başlayan bu arkadaşlık, sanat üzerine yapılan ortak çalışmalarla daha da pekişecek ve ebedi bir dostluğa dönüşecektir. "Garip" ya da "Garipçiler Akımı" olarak adlandırılan sanat akımı daha sonraları bu üç arkadaşın ortak eseri olarak meydana gelecektir. Orhan Veli'nin o yıllardaki çalışmalarında, Ahmet Hamdi Tanpınar, Rıfkı Melül Meriç, Halil Vedat Fıratlı ve Yahya Saim Sinanoğlu gibi edebiyat dünyasına çok fazla emeği geçmiş insanların desteği ve katkısı olmuştur. Sanat adamı Orhan Veli'nin tiyatroya karşı da büyük bir ilgisi olmuştur. Ankara Halkevi ve kendi okulunda sahnelenen birçok oyunda roller almış, hatta kendisi de senaryo yazıp, arkadaşları ve kardeşleriyle oynamıştır. "Sesimiz" adlı dergi ise, Oktay Rıfat ve Melih Cevdet ile lise yıllarında çıkardıkları, o dönem oldukça fazla vakitlerini alan bir dergiydi. 1941 yılında Oktay Rıfat ve Melih Cevdet ile "Garip" adlı kitabı çıkardıktan sonra askere giden Orhan Veli, terhis olduktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'nda çalışmaya başlar ve bir çok çevirileri yayımlanır.

Orhan Veli Ankara'da bir gece, yolda tamirat için kazılmış bir belediye çukuruna düşerek ayağından yaralanır ve iki gün sonra İstanbul'da fenalaşarak kaldırıldığı Cerrahpaşa Hastanesi'nde, 14 Kasım 1950 tarihinde, beyin kanaması sonucu hayata veda eder. Otuzaltı yaşında edebiyat aşkıyla dolu bir şairin vakitsiz ölümü, ülke genelinde derin bir üzüntüye neden olur, sanatçı dostlarının dergilerde, gazetelerde, üzüntülerini,sevgilerini ve hayranlıklarını belirten birbirinden güzel yazılar yazılır.



B) Eserleri:

Orhan Eli'nin gençlik yıllarından itibaren bir çok dergide sayısız şiirleri yayımlanmıştır. Çok yazan şair bazı şiirlerini Mehmet Ali Sel takma adıyla yayımlamıştır. 1933 yılında Varlık Dergisi'nde "Oaristys", "Ebabil", "Düşüncelerimin Başucunda", "Eldorado" adlı şiirleri yayımlanmıştır.1936-1942 yılları arasında "İnsan", "Ses", "Gençlik", "Küllük", "İnkılapçı Gençlik", gibi dergilerde de şiir ve yazıları yer almıştır. Askerlikten sonra tercüme bürosunda çalıştığı dönemde de "Varlık", "Demet", "Ülkü", "İşte", "Aile" gibi dergilerde şiir ve yazıları çıkmıştır. Şair yazdığı önceki şiirlerini daha da genişleterek Garip(1941), Vazgeçemediğim(1945) , Destan Gibi (1946), Yenisi (1947), Karşı (1949) isimli yapıtlarında topladı. Daha sonraları çıkardığı Bütün Şiirleri adlı kitabında ise daha önceki kitaplarındaki şiirlere ve yeni şiirlerine yer verdi. 1951'den beri birçok baskısı yapılan bu kitap, Orhan Veli'nin bütün şiirlerini içermektedir. 1947'de Hür ve Zincirli Hürriyet gazetelerinde eleştirileri yayımlanır. Tercüme bürosunda çalışırken de Fransızca'dan çevirdiği bir çok düzyazı ve makaleler o dönemin dergi ve gazetelerinde yayımlanır. Tek partili dönem de anti-demokratik bir hava sezer ve görevinden ayrılarak "Yaprak" dergisini çıkarmaya başlar. Ayrıca 1949'da Nasrettin Hoca fıkralarını şiirsel bir tarzda yeniden uyarlar. Şiirlerinin yanında düzyazı ve eleştiri türünden de eserler veren Orhan Veli'nin bu yazıları ölümünden sonra Nesir Yazıları (1953) ve Denize Doğru (1970) başlığıyla yayımlanmıştır.



C) Sanat Anlayışı :

Orhan Veli eski edebiyatı, özellikle aruzu çok iyi bilen bir şairdir. Hece şiirinin inceliklerini kavramış, yalnızlık, özlem, aşk gibi temaları şiirlerinde büyük bir duyarlılıkla işleyen bir şair olarak dikkat çekmiştir. Önemli Türk ve Fransız temsilcilerinden izler taşıyan şiirlerinde, ölçü ve uyağı çok iyi kullanması, müzik öğelerinin oldukça belirgin olması, onun Türkçeyi tam anlamıyla özümsediğinin bir kanıtıdır.

Orhan Veli'yi değerlendirirken şiirinin geçirdiği aşamaları da göz önünde bulundurmak gerekir. O belirli şiir kalıplarına bağlı kalmamış, sürekli aramış, yeni biçimler denemiş ve bunun sonucunda hem kendi şiirini hem de Türk şiirini ileriye götürmüştür. Şiiri seçkin sınıflara özgü olmaktan çıkarıp demokratikleştirmesi, onun Türk edebiyatına yaptığı en büyük katkıdır.

İlk şiirlerinde mutsuzluk, aşk acısı, hasret, yalnızlık, karamsarlık gibi temaları işlemiştir. Bu şiirleri yapıca dikkatli, hece geleneğine bağlı kalınmış, biçimce sağlam çalışmalardır. Fakat daha sonraları şair, klişeleşmiş ifadeleri değiştirmek, şairaneliğe son vermek ve şiire serbest ve basit bir şekil kazandırmak için uğraş vermiştir. İç ahengi ön plana çıkarmış, temaları arasında özellikle günlük olaylar ve küçük adamın günlük hayatına yer vermiştir. Vezin, kafiye ve belli nazım kurallarını değiştirme yolundaki çabaları, yeniler arasında uzun süren tartışmalara yol açtı. 1937'den itibaren şiirlerinde yalın ve benzetmesiz bir dil kullanmaya çalışan Orhan Veli, vezni ve kafiyeyi de bir kenara bırakmıştır. Çünkü Orhan Veli, ölçü ve uyağın şiiri yozlaştırdığını savunmuş, şiirin insanın beş duyusuna değil, aklına hitap etmesi gerektiğini iddia etmiştir. Bunun da ancak şiirin klişeleşmiş kalıplarının kırılarak, şairaneliğe sırt çevrilerek ve şiir sanatının herkese hitap etmesi sağlanarak gerçekleşebileceğini savunmuştur.

Orhan Veli ve arkadaşlarının başlattığı "Garip Hareketi" ya da "Birinci Yeni" olarak adlandırılan bu akım, şiirde biçimin önemini savunan, duygulara seslenen, şairane bir dil kullanan, klişeleşmiş, yaratıcı gücü kalmayan Hececiler'e karşıdır. Ayrıca Garip Akımı, ideolojik, siyasi, politik ve toplumcu şiire karşı olduğu için Nazım Hikmet'e de tepki duyar. Garipçiler konu olarak ise sıradan, günlük insanı ele almış, halka seslenmiş ancak politik ve toplumsal konulardan uzak durmuştur. Orhan Veli şiirde biçim olarak her türlü sınırlamalara karşı çıkmış, eski şiire cephe almıştır. Duyguya değil akla hitap eden şiirler yazmıştır. Şiirde toplumsal problemlerin, ideolojinin işlenmesine o kadar karşıdır ki, bazı şiirlerinde, yalın, çıplak, yapmacıklıktan uzak bir dille çocukluğa ve çocuksuluğa olan özlemini belirtmiştir.



YAHYA KEMAL BEYATLI



A) Hayatı :

Asıl adı Ahmet Agah olan Yahya Kemal, 2 Aralık 1884'te Üsküp'te doğmuştur. Üsküp belediye başkanı Nişli İbrahim Naci Bey ve şair Leskofçalı Galib'in yeğeni Nakiye Hanım'ın oğludur. Yahya Kemal'in çocukluk yılları, şiirine de yansımış olan Rakofça çiftliğinde geçti. Mekteb-i Edeb'de ilköğrenimini tamamlayan Yahya Kemal, öğrenimine Üsküp İdadisinde devam etmiştir. Okulunun yanı sıra Arapça ve Farsça dersleri almıştır. Daha sonraları annesinin ölümü ve ailede çıkan bazı sorunlardan dolayı İstanbul'a gönderilen Yahya Kemal öğrenimine Vefa Lisesi'nde devam etmiştir. Mühendislik mezunu olmasına rağmen ilerici ve saltanat karşıtı düşüncelerden ötürü, Jön Türk olma hevesiyle 1904'te Paris'e kaçtı. Yatılı olarak okuduğu Meaux Okulu'nda Fransızcasını ilerlettikten sonra 1904'te Siyasal Bilgiler Yüksek Okulu'na girer. 1912'de İstanbul'a dönen Yahya Kemal burada tarih ve edebiyat öğretmenliği yapar. (1913) Medresetü'l-Vaizin'de uygarlık tarihi dersleri verir.(1914) Darülfünun'da (bugün İstanbul Üniversitesi) uygarlık tarihi,beti edebiyatı tarihi ve Türk edebiyatı tarihi dersleri okutur. (1916-19) Mütareke'den sonra bir çok gazetede ve arkadaşlarıyla birlikte kurduğu Dergah dergisinde yazdığı yazılarıyla Milli Mücadele'yi açıkça desteklediğini belirtmiştir. 1922'de Lozan Barış Konferansı'na giden heyette de danışman olarak yer alan Yahya Kemal, 1923'te de Urfa milletvekili seçilmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra Varşova (1926), Madrid (1929) orta elçisi olarak görev yapmıştır. Madrid'deyken ek görev olarak Lizbon elçiliğini de üstlenen Yahya Kemal, daha sonra da Yozgat (1934-35), Tekirdağ (1935-43) ve İstanbul (1943-46) milletvekili seçilmiştir. Ayrıca halkevlerinde sanat danışmanlığı da yapan Yahya Kemal, son olarak Pakistan büyükelçiliğini üstlenmiş ve daha sonra emekli olmuştur. (1949)

Ömrü boyunca evlenmeyen Yahya Kemal son yıllarını İstanbul'daki Park Otel'de geçirmiştir. Bağırsak kanseri teşhisiyle 1957'de Paris'te tedavi görmesine rağmen bir yıl sonra aynı hastalıktan dolayı Cerrahpaşa Hastanesi'nde vefat etmiştir. Vasiyeti üzerine mezar taşına "Rindlerin Ölümü" adlı şiirin bir dörtlüğü yazılmıştır:

Ölüm asude bahar ülkesidir bir rinde;

Gönlü her yerde buhurdan gibi yıllarca tüter.

Ve serin serviler altında kalan kabrinde

Her seher bir gül açar, her gece bir bülbül öter.

Ölümünden sonra İstanbul'da Yahya Kemal'i Sevenler Derneği ve Yahya Kemal Enstitüsü kurulur (1958), Yahya Kemal Müzesi açılır (1961) ve Beşiktaş'taki Barbaros Serencebey Parkı'na heykeli dikilir.



B) Eserleri :

Henüz Selanik İdadi'si yıllarında Esrar takma adıyla şiirler yazan Yahya Kemal, ilk şiirlerini Agah Kemal adıyla İrtika ve Malumat adlı dergilerde yayımladı. 1918'de Yeni Mecmua'da çıkan ürünleriyle büyük ilgi uyandıran Yahya Kemal, daha sonra Edebi Mecmua, Şair, Büyük Mecmua, Şair Nedim, Yarın , İnci, Dergah (1921) gibi dergilerde yayımlanan şiirlerle kısa bir sürede edebiyat dünyasında adını duyurmuş ve kendini ispatlamıştır. Yahya Kemal'in ölümünden sonra yayımlanan kitapları iki bölümde değerlendirilir: Kendi Gök Kubbemiz (1961-1994) ve Eski Şiirin Rüzgarıyle (1962-1993). Rubai türünü de deneyen Yahya Kemal Rubailer ve Hayyam Rubailerini Türkçe Söyleyiş adlı bir esere de sahiptir. Şiirlerinin bir bölümü 1976'da Bitmemiş Şiirler başlığıyla yayımlanmıştır.

Aynı zamanda bir düzyazı ustası da olan Yahya Kemal'in bu alandaki fıkra, makale ve siyasi yazıları Peyam Gazetesi'nde yayımlanmış ayrıca "Çamlar Altında Sohbetler " adı altında basılmıştır. Bu yazılardan bazıları imzasız olmakla beraber, bazıları Süleyman Sadi ya da S.S. imzalarını taşır. İleri adlı gazetesinde (1920) imzasız siyasal yazıları da yayımlanan Yahya Kemal, bu yazılarını Hakimiyet-i Milliye'de de sürdürmüştür. Başlıca düzyazı eserleri Aziz İstanbul (1964,1995), Eğil Dağlar (1966,1993), Siyasi Hikayeler (1968), Siyasi ve Edebi Portreler (1968,1987), Edebiyata Dair (1971,1990), Çocukluğum, Gençliğim, Siyasi Edebi Hatıralarım (1973,1987), Tarih Münasebetleri (1975,1991), Mektuplar ve Makaleler'dir (1977,1990).





C) Sanat Anlayışı :

Yahya Kemal'in şiir ve sanat anlayışının oluşumunda, eserlerini okuyup incelediği Fransız sanatçıların etkisi oldukça büyüktür. Baudelaire, Verlaine'nin yapıtlarını büyük bir titizlikle inceleyen yazar, Heredia'nın şiirine özel bir ilgi duymuştur. Bir yandan "öz şiir" arayışında olan Yahya Kemal, bir yandan da tarih tutkusuyla Albert Sorel'in derslerini hiç kaçırmamıştır. Bu iki temel eğilim, Yahya Kemal'in sanat ve düşünce gelişimini etkileyen iki önemli unsur olmuştur. Fransız şiiriyle ilgilenip ünlü Fransız yazarlardan etkilenmesi, yazara Türkçe'ye daha farklı bir gözle bakma olanağı verip, yazarın Türk şiirini ve Türkçe söz sanatlarını daha ayrıntılı olarak incelemesini sağlamıştır. Aruzun önemini ve şiire farklı bir ahenk verdiğini savunan yazar bunu "mısra haysiyetimdir" sözleriyle anlatmaya çalışmıştır. Bu sözlerle şair dizenin bir iç uyumla, iç sesle "musikicümlesi" halinde kusursuzlaştırılması gerektiğini anlatmak istiyor.

Büyük şair Yahya Kemal, çok eski bir geçmişi olan Türk şiirini batıdan öğrendikleriyle birleştirerek yeni bir sentez oluşturmuş, bir bakıma Divan Şiiri'yle yeni şiir arasında bir köprü kurmuştur. Şiirlerinde kullandığı tarzlar : kuralsız nazım biçimleri ve 20.yy Türkçesiyle söylenmiş şiirler; Divan Edebiyatı nazım biçimleriyle ve o şiirin diliyle söylenmiş şiirler ve rubailerdir. Fakat Yahya Kemal'in sürekli aradığı "öz şiir" bu üç tarzın birleşmesiyle meydana gelmiştir. Bu sentez, onun yıllarca okunacak ve okurken şairin dehasına hayran bırakacak şiirlerini yazmasına yardımcı olmuştur.

Yahya Kemal'e göre divan şiiri bir yığma şiirdir. Ona göre, içeriği düşünce mi, duygu mu, gözlem mi ya da imge mi olduğu anlaşılmayan divan şiirinin bu özelliği onu belirsizliğe ve parçacılığa götürmüştür. Tanzimat'ın divan şiiri üzerindeki bileşim çabaları da sonuçsuz kalmıştır.

Yahya Kemal açısından dil, bir ülkenin egemenliği için önemli olduğu kadar sanatı ve bilhasa şiiri için de önemlidir. Yazar, sanatçının kendi ulusunun dilini bulmasının gerekliliğini savunmuştur. "Bir milletin dilini ifade edecek olan sanatkarın, o milletin bütün tarihinde geçirmiş olduğu safhaları, sadece bilmesi değil, benimsemesi lazımdır." sözü, onun sanat diline verdiği önemi kanıtlar niteliktedir.

Şiirlerinin konusunu genellikle tarih, İstanbul, aşk, ölüm, tabiat, sonsuzluk, deniz, musiki gibi kavramlar olmuştur. İçindeki İstanbul aşkından dolayı bu kentle ilgili yazdığı şiirler sonucunda bazıları onu en iyi İstanbul şiirlerine sahip yazar olarak nitelemiştir. ayrıca deniz teması şiirlerinde oldukça fazla yer almıştır. Ayrıca cami ve ezan Yahya Kemal'in şiirlerinde kullandığı en önemli öğelerdendir.

_________________
ORHAN VELİ ve YAHYA KEMAL Emegesaygi2vu5
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://sennerdesin.yetkinforum.com
 
ORHAN VELİ ve YAHYA KEMAL
Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» mustafa kemal ******
» Orhan Gencebay-İdeal Aşk
» Tarkan & Orhan Gencebay - Uyan

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
SENNERDESİN FORUM :: ....:::: ÖĞRENCİLERE ÖZEL BİLGİ BANKASI ::::.... :: ÖDEV VE TEZLER-
Buraya geçin: